Bilimsel Yöntem ve Canlıların Ortak Özellikleri
2008
Biyoloji, canlıları inceleyen bilim dalı olup, ilk zamanlarda zooloji (hayvan bilimi) ve botanik (bitki bilimi) olmak üzere iki ana bölüme ayrılmıştır.Gelişmekte olan bilim ile birlikte biyolojinin alt bölümleride artmıştır.

• Biyolojinin Alt Bölümleri
Zooloji : Hayvanları inceleyen bilim dalıdır.
Botanik : Bitkileri inceleyen bilim dalıdır.
Sitoloji : Hücrenin yapısını, fonksiyonunu ve metabolizmasını inceler.
Anatomi : Organları ve sistemleri inceler.
Fizyoloji : Hücre, doku ve organların görev ve işleyişini inceler.
Morfoloji : Canlıların dış yapısını inceler.
Embriyoloji : Zigottan gelişmiş bir birey oluşuncaya kadar gerçekleşen gelişim evrelerini inceler.
Ekoloji : Canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceler.
Genetik : Canlıların özelliklerinin nesilller boyunca nasıl aktarıldığını, genlerin yapı ve işleyişlerini inceler.
Moleküler Biyoloji : DNA, protein sentezi, enzim gibi molekülleri inceler.
Sistematik : Canlıların belirli özelliklerine göre sınıflandırma yapan bilim dalıdır.

Biyoloji; sağlık bilimleri, tarım, gıda endüstrisi, hayvancılık, çevre bilimleri, moleküler biyoloji gibi uygulama alanları bulunmaktadır.

• Canlıların Ortak Özellikleri
- Hücre veya hücrelerden oluşma
- Organizasyon
- Etkiye karşı tepki oluşturma
- Üreme (Eşeyli ve eşeysiz üreme)
- Hücresel solunum (Oksijenli ve oksijensiz solunum)
- Hareket (Aktif ve pasif hareket)
- Boşaltım
- Büyüme ve gelişme

• Bilimsel Çalışma Yöntemi Ve Basamkları
- Bilim, organize edilmiş bilgi topluluğudur.
- Her bilimin amacı, olaylar arasında ilişki kurmak, gözlenen olaylara açıklık getirmek, sonuca varacak genellemeler yapmaktır.
- Genellemelere bilimsel yöntem kullanılarak ulaşılır.
- Bilimsel bir problemde sonuca ulaşmak için izlenecek yol sırasıyla şöyledir :

1) Problem Tespiti
- Problem belirlenmeden önce deneylerle tespit edilebilecek ve bir sonuca götürecek alt başlıklardan başlamak daha uygundur.
- Bilimadamını meraklandırabilecek her konu problem olabilir.

2) Gözlem Yapmak
- Gözlem, beş duyu organıyla yapılan incelemelerdir.
- Nitel ve nicel gözlem olmak üzere ikiye ayrılır.
a) Nitel Gözlem : Ölçü aleti kullanılmadan, kişiden kişiye değişebilen gözlemdir.
b) Nicel Gözlem : Ölçü aleti kullanarak yapılan, kişiden kişiye değişmeyen, kesin sonuç veren gözlemlerdir.

3) Verileri Toplamak
- Veri, probleme ait gerçeklerdir.
- Gerçek ise, farklı kişiler tarafından aynı şartlar altında yapıldığında aynı souçlarla tekrarlanan gözlemlerdir.

4) Hipotez Kurmak
- Probleme sunulan geçici çözüm yoludur.
   İyi bir hipotez;
       - Deney ve gözlemlere açık olmalı
       - Eldeki verilere aykırı olmamalı
       - Yeni gerçek ve tahminlere yol açmalı
       - Probleme geçici bir çözüm önermiş olmalı

5) Tahminde Bulunmak
- Tahmin, hipotezden mantıklı sonuçlar elde etmektir.Tehmin cümlesi genellikle "Eğer ........ ise ........ dır." şeklindedir.

6) Kontrollü Deney Yapmak
- Kontrollü deney, bir öğe hariç diğer öğelerin sabit tutulmasıyla yapılan deneydir.
- Kontrollü deneyler hipotezi desteklemiyorsa geri dönülerek hipotez değiştirilir.
- Kontrollü deneyler hipotezi destekliyorsa bir sonraki basamağa geçilir.

7) Teori
- Teori, kökleşmiş hipotezlerdir.
- Doğruluğu tam ispatlanmayan, ancak aksi de iddia edilemeyen, yeni bulgularla desteklenen hipotezlerdir.

8) Gerçek Ve Kanun
- Gerçek, deneylerle ispatlanmış, herkesçe kabul edilen doğrulardır.




Bilimsel Yöntem Basamakları


Problem Tespiti
|
Gözlem Yapma
|
Veri Toplama
|
Hipotez Kurma
|
Tahminde Bulunma
|
Kontrollü Deney Yapma

(Deneyler hipotezi desteklemiyorsa hipotez değiştirilir,
hipotezi destekliyorsa diğer basamaktan devam edilir)
|
Teori
|
Gerçek Ve Kanun