Enzimler - Biyolojik Katalizörler
12 Eylül 2011
Normalde kimyasal tepkimeler kendiliğinden ilerlemez, bir katalizör yardımı gerektirir.

Bir katalizör kendi yapısı değişmeden bir kimyasal reaksiyonu hızlandırır. Örneğin, su üretmek için hidrojen ile oksijenin reaksiyonuna metal platin eklemek gerekir. Bu günlerde en çok, arıza yapan kirletici azot oksitleri katalizleyen platin ve rodyumun olduğu, arabalarımızın egzoz dumanını temizleme teknolojisi ile bağlantılı bir katalizör kavramı ile karşılaşırız.

Canlı hücreler içindeki kimyasal reaksiyonları da katalize etmemiz gerekir. Biyolojik katalizörlere enzim denilir. Burada, enerji üretmek için hücre tarafından kullanılan nişastayı basit şekere dönüştüren tükürüğümüzdeki enzim ve kendimizi aşırı yorduğumuzda üretilen fazla laktik asiti parçalayan enzim örnek kutupsal.com olarak verilebilir. Tüm yeşil bitkiler şeker ve nişasta gibi besleyici karbonhidratlar için havadaki karbondioksiti dönüştüren enzim içerirler. Enzimler olmadan hayat mümkün olmazdı!

Enzimler son derece seçicidirler. Bir hücredeki binlerce farklı bileşiklerin arasında bir enzim doğru molekülü (substrat) tanıyabilir ve yeni bir ürüne dönüştürebilir. Bu özellik her enzimin üç boyutlu özel yapısından doğar. Bir kilit ve anahtar ile tek bir enzim ve substratı karşılaştırabilirsiniz.

Enzimler çok etkili katalizörlerdir. Bir kimyasal reaksiyonun katalizörsüz kutupsal.com tamamlanması için birkaç ay gerekebilir, ama bir enzim yardımı ile sadece birkaç saniyede gerçekleşebilir. Enzimler değişmeden kaldığı için bir enzim molekülü substrat moleküllerinin milyonlarca dönüşümünü katalize edebilir.

1980 yıllarının başına kadar, tüm enzimlerin protein olduğu kutupsal.com düşünüldü. Şimdi şunu biliyoruz ki proteinler biyokataliz tekelinde değiller. RNA molekülleri de enzim gibi çalışabilir.